کیفیت آب، سلامت، رشد و طول عمر ماهی های آکواریومی را مستقیماً تعیین می کند.
اما بسیاری از توصیه های رایج درباره آماده سازی آب، از واقعیت علمی فاصله دارند. این راهنما پارامترهای مهم را با اعداد مشخص و روش‌های اثبات شده ارائه می دهد.
ویژگی های مهم آب آکواریوم
- آمونیاک: سطح هدف همیشه صفر است. آمونیاک حتی در غلظت های بسیار پایین می تواند به آبشش، کبد و کلیه ماهی آسیب بزند. منبع آن فضولات ماهی، غذای نخورده و مواد گیاهی در حال پوسیدن است.
- نیتریت: سطح هدف همیشه صفر است. نیتریت از طریق آبشش جذب می شود، توان حمل اکسیژن خون را مختل می‌کند و باعث (بیماری خون قهوه ای) می شود.
- pH: محدوده مناسب به گونه ماهی بستگی دارد. بسیاری از ماهی های آب شیرین در محدوده 6.5 تا 7.5 سالم می مانند، سیکلید های آفریقایی به pH بالاتر و دیسکس به pH پایین تر نیاز دارند. ثبات pH مهمتر از رسیدن به یک عدد ثابت برای همه گونه هاست. نوسان شدید pH استرس زا و خطرناک است.
- سختی آب: سختی عمومی نشان دهنده کلسیم و منیزیم است و سختی کربناته ظرفیت بافری آب را تعیین می کند. سختی کربناته ناکافی باعث نوسان خطرناک pH می شود. مقدار مناسب به گونه ماهی بستگی دارد.
- دما: دما باید متناسب با گونه ماهی باشد. نوسان ناگهانی دما حتی در محدوده مجاز نیز استرس زا است و باید از تغییرات سریع جلوگیری شود.
- خطای بحرانی: کلر و کلرامین
آب لوله کشی معمولاً با کلر یا کلرامین گند زدایی می‌شود. کلر ممکن است در ظرف باز و با هوا دهی طی مدت زمان تبخیر شود، اما کلرامین پایدارتر است و با گذاشتن آب در ظرف باز به مدت 24 ساعت حذف نمی شود. هوا دهی ساده برای کلرامین کافی نیست.
راه حل صحیح:
استفاده از خنثی کننده مخصوص کلر و کلرامین مطابق دستور روی بسته.
این محصولات کلر را خنثی می کنند و پیوند کلرامین را می شکنند تا آمونیاک آزاد را به طور موقت بی خطر شود و فیلتر بیولوژیک فرصت پردازش آن را داشته باشد. دوز باید دقیق و مطابق برچسب باشد.
اگر مطمئن نیستید آب شهری کلر دارد یا کلرامین، با شرکت آب محلی تماس بگیرید یا از کیت تست استفاده کنید. در صورت شک، از خنثی کننده مخصوص استفاده کنید، زیرا فقط گذاشتن آب در ظرف باز در برابر کلرامین بی اثر است.
آب اسمز معکوس (RO) (کاربرد و محدودیت)
آب خروجی RO تقریباً فاقد مواد معدنی است و به تنهایی برای اکثر ماهی ها مناسب نیست. دو روش استاندارد برای استفاده از آن وجود دارد:
- ترکیب با آب لوله‌کشی:
آب RO را با آب لوله کشی که کلر و کلرامین آن خنثی است، مخلوط کنید. نسبت دقیق را بر اساس گونه ماهی و با تست سختی آب تنظیم کنید. برای ماهی های نیازمند آب نرم‌تر، سهم آب RO بیشتر می شود.
- استفاده از مواد معدنی ساز مخصوص RO:
محصولات مخصوص، سختی عمومی و سختی کربناته آب RO را به نسبت متعادل باز می گردانند. (مناسب زمان کنترل آب از ابتدا)
چرخه نیتروژن و سندرم آکواریوم جدید
در آکواریوم تازه، کلونی باکتری‌های نیتریفای که آمونیاک سمی را به نیتریت و سپس نیتریت را به نیترات کم خطر تبدیل می‌کنند، هنوز شکل نگرفته است.
تشکیل این کلونی چند هفته تا چند ماه طول می کشد. در این دوره، آمونیاک و نیتریت می توانند به سطوح کشنده برسند.
اقدام عملی:
قبل از افزودن ماهی، آکواریوم را سیکل کنید. در طول دوره سیکل، آمونیاک و نیتریت را روزانه تست کنید و هر زمان مقدار آنها بالای صفر رفت، تعویض آب فوری انجام دهید.
ماهی را تنها زمانی اضافه کنید که آمونیاک و نیتریت برای چند روز متوالی صفر بمانند.
خلاصه:
- برای حذف کلرامین، به تبخیر و گذاشتن آب در ظرف باز تکیه نکنید، از خنثی کننده مخصوص استفاده کنید.
- pH را بر اساس گونه ماهی هدف گذاری کنید و ثبات آن را حفظ کنید.
- آب RO را هرگز خالص استفاده نکنید، آن را با آب لوله کشی تصفیه شده یا مواد معدنی ساز ترکیب کنید.
- آمونیاک و نیتریت را در دوره سیکل روزانه و پس از آن به صورت هفتگی تست کنید، سطح هدف همیشه صفر است.
- پیش از خرید ماهی جدید، از تکمیل چرخه نیتروژن اطمینان حاصل کنید.